{"id":82404,"date":"2020-04-04T08:00:01","date_gmt":"2020-04-04T14:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=82404"},"modified":"2020-04-14T10:05:45","modified_gmt":"2020-04-14T15:05:45","slug":"usar-terminos-conservadores-y-liberales-no-es-adecuado-will-fowler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/entrevista\/usar-terminos-conservadores-y-liberales-no-es-adecuado-will-fowler\/","title":{"rendered":"Usar t\u00e9rminos \u201cconservadores\u201d o \u201cliberales\u201d no es adecuado: Will Fowler"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Para el investigador brit\u00e1nico<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> es importante desmitificar l<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">os sucesos hist\u00f3ricos, s\u00f3lo as\u00ed ser\u00e1 posible comprende<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">r<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> el pasado<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_81308\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/03\/020320-KARINA-Guerra-de-Reforma-1-100k.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-81308\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-81308\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/03\/020320-KARINA-Guerra-de-Reforma-1-100k.jpg\" alt=\"Will Fowler es tambi\u00e9n autor de Santa Anna. \u00bfH\u00e9roe o villano? La biograf\u00eda que rompe el mito\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/03\/020320-KARINA-Guerra-de-Reforma-1-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/03\/020320-KARINA-Guerra-de-Reforma-1-100k-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-81308\" class=\"wp-caption-text\">Will Fowler, <span data-contrast=\"auto\"> profesor-investigador en la Universidad de <\/span><span data-contrast=\"auto\">St.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Andrews, Reino Unido<\/span><\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">04<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">4\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">2020, Xalapa<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Ver.-<\/span><\/i><\/b> <span data-contrast=\"auto\">Will <\/span><span data-contrast=\"auto\">Fowler<\/span><span data-contrast=\"auto\">, profesor-investigador en la Universidad de <\/span><span data-contrast=\"auto\">St.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Andrews (Reino Unido)<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> desde hace 30 a\u00f1os estudia la historia de M\u00e9x<\/span><span data-contrast=\"auto\">ico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y su trayectoria<\/span><span data-contrast=\"auto\"> acad\u00e9mica<\/span><span data-contrast=\"auto\"> le permite afirmar que el us<\/span><span data-contrast=\"auto\">o actual de los t\u00e9rminos <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">liberales<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">conservadores<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\"> no <\/span><span data-contrast=\"auto\">es el m\u00e1s adecuado.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Fowler<\/span><span data-contrast=\"auto\"> h<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> escrito libros como <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Santa Anna: \u00bfh\u00e9roe o villano?: la biograf\u00eda que rompe el mito<\/span><\/i> <span data-contrast=\"auto\">y<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">1857-1861. La guerra de tres a\u00f1os. El conflicto del que naci\u00f3 el Estado laico mexicano<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, \u00e9ste <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo present\u00f3 el 28 de febrero en el<\/span><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/iihs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><span data-contrast=\"auto\"> Instituto de Investigaciones Hist\u00f3rico-Sociales<\/span> <\/a><span data-contrast=\"auto\">de la Universidad Veracruzan<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">, y al t\u00e9rmino del evento concedi\u00f3 una breve entrevista <\/span><span data-contrast=\"auto\">para<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">Universo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">A prop\u00f3s<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">ito de su libro m\u00e1s reciente, \u00bfp<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">or qu\u00e9 es importante reflexionar sobre la guerra?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Siempre es importante y hay tres aspectos:<\/span><span data-contrast=\"auto\"> primero, yo creo que es <\/span><span data-contrast=\"auto\">funda<\/span><span data-contrast=\"auto\">mental entender el pasado <\/span><span data-contrast=\"auto\">de un pa\u00eds, para que despu\u00e9s no se manejen medias verdades<\/span><span data-contrast=\"auto\"> sobre ese pasado<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El problema de las mitolog\u00edas y las medias verdades es que a veces los pol\u00edticos las manejan <\/span><span data-contrast=\"auto\">para convencer a la gente de cosas que no son<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Lo importante es entender la complejidad del pasado, porque el mundo es complejo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, no hay buenos y malos.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el caso de la g<\/span><span data-contrast=\"auto\">uerra de <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">res <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00f1o<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lo que uno ve es que <\/span><span data-contrast=\"auto\">quienes la impulsa<\/span><span data-contrast=\"auto\">ron<\/span> <span data-contrast=\"auto\">lo h<\/span><span data-contrast=\"auto\">icieron <\/span><span data-contrast=\"auto\">porque <\/span><span data-contrast=\"auto\">cre\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">n que es lo que <\/span><span data-contrast=\"auto\">necesita<\/span><span data-contrast=\"auto\">ba<\/span> <span data-contrast=\"auto\">el pa\u00eds<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por otro lado, yo no escrib\u00ed el libro porque me preocupara <\/span><span data-contrast=\"auto\">que <\/span><span data-contrast=\"auto\">en la actualidad <\/span><span data-contrast=\"auto\">estemos a punto de un estallido, <\/span><span data-contrast=\"auto\">no;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> surgi\u00f3 porque <\/span><span data-contrast=\"auto\">la <\/span><span data-contrast=\"auto\">investigaci\u00f3n me llev\u00f3 por ese derrotero<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Pero tambi\u00e9n soy consciente <\/span><span data-contrast=\"auto\">de que el presente est\u00e1 y sea el de aqu\u00ed o el de all\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">, estamos en un contexto a nivel global <\/span><span data-contrast=\"auto\">de fracturaci\u00f3n, polarizaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de bipolaridad pol\u00edtica en cierta manera<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de tensiones, de <\/span><span data-contrast=\"auto\">que se est\u00e1 haciendo m\u00e1s dif\u00edcil dialogar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que las posiciones se est\u00e1n volviendo cada vez m\u00e1s intransigentes<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Y aunque no escrib\u00ed <\/span><span data-contrast=\"auto\">el libro de la<\/span> <span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">uerra de tres a\u00f1os para entrar en esa realidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">, hay paralelos y la esperanza es <\/span><span data-contrast=\"auto\">que encontremos <\/span><span data-contrast=\"auto\">una<\/span><span data-contrast=\"auto\"> manera de no repetir es<\/span><span data-contrast=\"auto\">a clase de error<\/span><span data-contrast=\"auto\">es<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00bf<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Es una casualidad que actualmente se retomen los conceptos de \u201cliberales\u201d y \u201cconservadores<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u201d en la vida p\u00fablica, incluso por el Presidente de la Rep\u00fablica<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Es una casualidad al menos que este libro sal<\/span><span data-contrast=\"auto\">ga<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en este context<\/span><span data-contrast=\"auto\">o, porque yo no escrib\u00ed el libro pensando en esta <\/span><span data-contrast=\"auto\">actualidad y de hecho <\/span><span data-contrast=\"auto\">esa clase de comentarios a los que aludes los he o\u00eddo m\u00e1s recientemente <\/span><span data-contrast=\"auto\">y no necesariamente cuando estaba escribiendo el libro (la investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">le tom\u00f3 alrededor de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cinco<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a\u00f1os <\/span><span data-contrast=\"auto\">y la <\/span><span data-contrast=\"auto\">escri<\/span><span data-contrast=\"auto\">bi\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en menos de uno<\/span><span data-contrast=\"auto\">).<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Es cierto que al venir a promover el libro al pa\u00eds, <\/span><span data-contrast=\"auto\">soy consciente de que se maneja desde la Presidencia <\/span><span data-contrast=\"auto\">el t\u00e9rmino \u201cliberales\u201d y \u201cconservadores\u201d de una manera<\/span><span data-contrast=\"auto\"> maniq<\/span><span data-contrast=\"auto\">uea<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de buenos y malos <\/span><span data-contrast=\"auto\">que no se atiene a la realidad y que de hecho nos confunde.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00bfC\u00f3mo observa en la actualidad el papel de la <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">I<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">glesia?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ah\u00ed no me atrevo a comentar de la realida<\/span><span data-contrast=\"auto\">d, porque no soy polit\u00f3logo y mi especialidad es la historia<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Lo que s\u00ed queda claro es que con base en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">uerra de tres a\u00f1os <\/span><span data-contrast=\"auto\">se separa la Iglesia y el Estado en M\u00e9xico, <\/span><span data-contrast=\"auto\">y lo hacen <\/span><span data-contrast=\"auto\">de una manera <\/span><span data-contrast=\"auto\">muy distintiva que no se encuentra en otros pa\u00edses <\/span><span data-contrast=\"auto\">cat\u00f3licos o hispanoamericanos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, incluso Espa\u00f1a.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En Espa\u00f1a, cuando <\/span><span data-contrast=\"auto\">se<\/span> <span data-contrast=\"auto\">hace declaraci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (<\/span><span data-contrast=\"auto\">el impuesto <\/span><span data-contrast=\"auto\">sobre<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la renta de las personas f\u00edsicas<\/span><span data-contrast=\"auto\">) <\/span><span data-contrast=\"auto\">hay un espacio donde<\/span><span data-contrast=\"auto\"> si<\/span><span data-contrast=\"auto\"> uno quiere puede<\/span><span data-contrast=\"auto\"> destinar el<\/span> <span data-contrast=\"auto\">0<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">7 por ciento <\/span><span data-contrast=\"auto\">de sus impuestos a la Iglesia. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Seg\u00fan el peri\u00f3dico <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">El Pa<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00eds<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> de hace una semana o dos<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la Iglesia recaud\u00f3 algo as\u00ed como <\/span><span data-contrast=\"auto\">284<\/span><span data-contrast=\"auto\"> millones de euros <\/span><span data-contrast=\"auto\">el a\u00f1o pasado, tan s\u00f3lo en eso. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Lo cual es inconcebible en este pa\u00eds.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En ese sentido ha<\/span><span data-contrast=\"auto\">y una<\/span><span data-contrast=\"auto\"> ruptura, <\/span><span data-contrast=\"auto\">pero existe la paradoja de que <\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00fan y cuando<\/span><span data-contrast=\"auto\"> esa <\/span><span data-contrast=\"auto\">es<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la realidad, <\/span><span data-contrast=\"auto\">M\u00e9xico sigue siendo un pa\u00eds obviamente cat\u00f3lico.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00bfTiene <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">la I<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">glesia <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">at\u00f3lica en M\u00e9xico poder pol\u00edtico<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">No <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo <\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00e9. No me atrevo a decirlo.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00bfPor qu\u00e9 considera importante desmitificar <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">sucesos hist\u00f3ricos?<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lo m\u00e1s obvio es <\/span><span data-contrast=\"auto\">cuando se simplifica y se crean leyendas que no son verdad<\/span><span data-contrast=\"auto\">, si se tiene una historia de buenos y malos, <\/span><span data-contrast=\"auto\">finalmente <\/span><span data-contrast=\"auto\">se hace imposible la compre<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">si\u00f3n del pasado.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A modo de ejemplo cit<\/span><span data-contrast=\"auto\">o <\/span><span data-contrast=\"auto\">mi libro sobre Santa Anna.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">i \u00e9l <\/span><span data-contrast=\"auto\">fue un <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">monstruoso<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00bf<\/span><span data-contrast=\"auto\">c\u00f3mo se explica que <\/span><span data-contrast=\"auto\">volviera a la presidencia del pa\u00eds en tantas ocasiones <\/span><span data-contrast=\"auto\">(seis veces)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que mexicanos de diferentes bandos lo buscaran para ser presidente<\/span><span data-contrast=\"auto\">?<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Eso no se explica si el se\u00f1or era un monstruoso.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">San<\/span><span data-contrast=\"auto\">ta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Anna fue un dictador terrible entre 1853 y 1855<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> pero el de la d\u00e9cada de 1820<\/span><span data-contrast=\"auto\"> no tiene nada que ver<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con eso<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Es cuesti\u00f3n de no tener <\/span><span data-contrast=\"auto\">esas mitolog\u00edas que finalmente imposibili<\/span><span data-contrast=\"auto\">tan <\/span><span data-contrast=\"auto\">la comprensi\u00f3n del pasado<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y tambi\u00e9n se pueden manejar de manera peligrosa en el presente.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">No tiene que ser<\/span><span data-contrast=\"auto\"> una visi\u00f3n bipolar <\/span><span data-contrast=\"auto\">de unos buenos y otros malos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Es importante desmitificar sucesos hist\u00f3ricos porque cuando se tiene una historia de \u201cbuenos y malos\u201d, se hace imposible la comprensi\u00f3n del pasado, se\u00f1al\u00f3 el investigador <\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":81308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=82404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/82404\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=82404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=82404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}