{"id":83730,"date":"2020-05-15T09:50:44","date_gmt":"2020-05-15T14:50:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=83730"},"modified":"2020-05-18T13:50:57","modified_gmt":"2020-05-18T18:50:57","slug":"pandemia-nos-pone-a-prueba-en-diversos-aspectos-academica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/pandemia-nos-pone-a-prueba-en-diversos-aspectos-academica\/","title":{"rendered":"Pandemia nos pone a prueba en diversos aspectos: acad\u00e9mica"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"none\">\u201cE<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">l gran desaf\u00edo es ser congruente con las circunstancias y no exigir lo que no se puede dar, ni a uno mismo ni a los dem\u00e1s<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">\u201d, expres\u00f3 <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Samana Vergara<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">, integrante del <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Instituto de Investigaciones en Educaci\u00f3n<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\"> de la UV<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"none\">R<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">ecomend\u00f3 el uso de cualquier ejercicio de relajaci\u00f3n antes de sentarse a trabajar<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_30859\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2017\/08\/170817.-Planear-vejez-1-ok.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-30859\" class=\"size-full wp-image-30859\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2017\/08\/170817.-Planear-vejez-1-ok.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"481\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2017\/08\/170817.-Planear-vejez-1-ok.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2017\/08\/170817.-Planear-vejez-1-ok-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-30859\" class=\"wp-caption-text\"><span class=\"TextRun BCX2 SCXW20577499\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun BCX2 SCXW20577499\">La investigadora del IIE, <\/span><span class=\"NormalTextRun SpellingErrorV2 BCX2 SCXW20577499\">Samana<\/span><span class=\"NormalTextRun BCX2 SCXW20577499\"> Vergara, puntualiz\u00f3 que la flexibilidad ser\u00e1 importante durante la contingencia y para el regreso a las aulas<\/span><\/span><\/p><\/div>\n<p><span class=\"TextRun Highlight SCXW87936510 BCX2\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW87936510 BCX2\">\u201cE<\/span><\/span><span class=\"TextRun Highlight SCXW87936510 BCX2\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW87936510 BCX2\">n un pa\u00eds tan desigual como el nuestro, la educaci\u00f3n en cualquiera de sus \u00e1mbitos sufrir\u00e1 los embates de manera proporcional a las posibilidades, condiciones, herramientas, re<\/span><\/span><span class=\"TextRun Highlight SCXW87936510 BCX2\" lang=\"ES-MX\" xml:lang=\"ES-MX\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun SCXW87936510 BCX2\">cursos, redes, habilidades, etc\u00e9tera\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"none\">David Sandoval Rodr\u00edguez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"none\">15\/05\/20<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\">20,<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\"> Xalapa, Ver.-<\/span><\/i><\/b> <span data-contrast=\"none\">La actual<\/span><span data-contrast=\"none\"> crisis sanitaria ha <\/span><span data-contrast=\"none\">trastornado<\/span><span data-contrast=\"none\"> nuestra vida cotidiana e involucra cuestiones de seguridad, salud f\u00edsica y mental, que terminan por impactar en el descanso y la alimentaci\u00f3n, en las actividades e<\/span><span data-contrast=\"none\">ducativas, laborales, sociales y <\/span><span data-contrast=\"none\">de ocio,<\/span><span data-contrast=\"none\"> plante\u00f3 Samana Vergara Lope Trist\u00e1n, <\/span><span data-contrast=\"none\">investigadora y docente del <\/span><span data-contrast=\"none\">c<\/span><span data-contrast=\"none\">uerpo <\/span><span data-contrast=\"none\">a<\/span><span data-contrast=\"none\">cad\u00e9mico <\/span><span data-contrast=\"none\">(CA) <\/span><span data-contrast=\"none\">Actores <\/span><span data-contrast=\"none\">Sociales y Disciplinas A<\/span><span data-contrast=\"none\">cad\u00e9micas del <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/iie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Instituto de Investigaciones en Educaci\u00f3n<\/a><\/span> <span data-contrast=\"none\">(IIE) <\/span><span data-contrast=\"none\">de la Universidad Veracruzana (UV).<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">La acad\u00e9mica dijo que<\/span> <span data-contrast=\"none\">ser\u00eda imposible pasar por esta pandemia sin tener consecuencias en diferentes \u00e1reas de nuestr<\/span><span data-contrast=\"none\">a vida, incluyendo la educativa<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">Es evidente que en cualquier situaci\u00f3n de crisis cobran importancia prioritaria las tareas de primer y segundo orden<\/span><span data-contrast=\"none\">. Re<\/span><span data-contrast=\"none\">sulta muy complicado<\/span><span data-contrast=\"none\"> llegar a desarrollar nuevos aprendizajes y habilidades si<\/span><span data-contrast=\"none\"> primero no se cuenta con alimento y descanso, adem\u00e1s de salud, seguridad f\u00edsica y econ\u00f3mica. <\/span><span data-contrast=\"none\">C<\/span><span data-contrast=\"none\">ualquier situaci\u00f3n que trastoque estas necesidades ser\u00e1 un impedimento para desarrollar otro tipo de activi<\/span><span data-contrast=\"none\">dades, como son las educativas.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Dijo que tales<\/span><span data-contrast=\"none\"> consecuencias en los aprendizajes podr<\/span><span data-contrast=\"none\">emos <\/span><span data-contrast=\"none\">verlas<\/span><span data-contrast=\"none\"> con <\/span><span data-contrast=\"none\">mayor <\/span><span data-contrast=\"none\">claridad en unos meses<\/span><span data-contrast=\"none\">, cuando<\/span><span data-contrast=\"none\"> todo regrese a la \u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">normalidad<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d <\/span><span data-contrast=\"none\">y <\/span><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">nos percatemos que con suerte nos habremos quedado en <\/span><i><span data-contrast=\"none\">stand <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">by<\/span><\/i> <span data-contrast=\"none\">y continuaremos donde <\/span><span data-contrast=\"none\">est\u00e1bamos<\/span><span data-contrast=\"none\">; habremos perdido algunos de los aprendizajes adquiridos <\/span><span data-contrast=\"none\">con <\/span><span data-contrast=\"none\">anterior<\/span><span data-contrast=\"none\">idad<\/span><span data-contrast=\"none\"> (<\/span><i><span data-contrast=\"none\">learning lost<\/span><\/i><span data-contrast=\"none\">) por la falta de uso<\/span><span data-contrast=\"none\">;<\/span> <span data-contrast=\"none\">o<\/span><span data-contrast=\"none\"> en algunos casos, en los que todas las condiciones favorables se hayan unido, habr<\/span><span data-contrast=\"none\">emos adquirido <\/span><span data-contrast=\"none\">nuevos e importantes aprendizajes<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">\u201dA<\/span><span data-contrast=\"none\">claro que hasta ahora s\u00f3<\/span><span data-contrast=\"none\">lo me he referido a los aprendizajes acad\u00e9micos (cognitivos), porque para el resto de aprendizajes para la vida (emocionales, sociales, para la ciudadan\u00eda) esta situaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"none\">ha sido a su vez un examen, por<\/span><span data-contrast=\"none\">que nos pone en diferentes situaciones de prueba, y <\/span><span data-contrast=\"none\">una lecci\u00f3n interminable<\/span><span data-contrast=\"none\">, porque nos ense\u00f1a algo a cada paso. Claro que<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> como buena situaci\u00f3n de crisis<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> depende de las capacidades y herramientas de cada persona para salir de ella fortalecida y con nuevos aprendizajes, <\/span><span data-contrast=\"none\">o debilitada y con menos recursos psicol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Por tal raz\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> aclar\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"none\">\u201ce<\/span><span data-contrast=\"none\">s dif\u00edcil entonces<\/span><span data-contrast=\"none\"> poder generalizar<\/span><span data-contrast=\"none\"> ya que en un pa\u00eds tan desigual como el nuestro, la educaci\u00f3n en cualquiera de sus \u00e1mbitos sufrir\u00e1 los embates de manera proporcional a sus posibilidades, condiciones, herramientas, re<\/span><span data-contrast=\"none\">cursos, redes, habilidades, etc\u00e9tera\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Con relaci\u00f3n a c\u00f3mo se podr\u00e1n reflejar los impactos de la pandemia en las universidades, la investigadora respondi\u00f3: \u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">Considero<\/span><span data-contrast=\"none\"> que<\/span><span data-contrast=\"none\">, salvo algunas excepciones, tanto alum<\/span><span data-contrast=\"none\">n<\/span><span data-contrast=\"none\">os como profesores estamos haciendo lo que podemos para continuar con las actividades acad\u00e9micas<\/span><span data-contrast=\"none\">. S<\/span><span data-contrast=\"none\">in embargo<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> por las razones anteriormente dadas, el nivel de aprovechamiento de cada alumno <\/span><span data-contrast=\"none\">podr\u00e1 variar <\/span><span data-contrast=\"none\">y el nivel de productividad de los profeso<\/span><span data-contrast=\"none\">res tambi\u00e9n. Las circunstancias no son las mejores<\/span><span data-contrast=\"none\">. D<\/span><span data-contrast=\"none\">esde mi punto de vista, darle continuidad a los contenidos y proyectos es el reto diario<\/span><span data-contrast=\"none\">, pero el gran desaf\u00edo es ser congruente con las circunstancias y no exigir lo que no se puede dar, ni a uno mismo ni a los dem\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Actualmente <\/span><span data-contrast=\"none\">la investigadora imparte<\/span><span data-contrast=\"none\"> clase en l\u00ednea con p<\/span><span data-contrast=\"none\">la<\/span><span data-contrast=\"none\">taformas de videoconferencia, \u201c\u00e9<\/span><span data-contrast=\"none\">stas a veces fluyen de manera correcta, pero en ocasiones suceden situaciones que salen del dominio de los participantes. Por una parte, contratiempos relacionados a los insumos (electricidad, <\/span><span data-contrast=\"none\">I<\/span><span data-contrast=\"none\">nternet, <\/span><span data-contrast=\"none\">dispositivos electr\u00f3nicos<\/span><span data-contrast=\"none\">), pero <\/span><span data-contrast=\"none\">por otra, los obst\u00e1culos vinculados con la vida real de las personas que participamos en el proceso de ense\u00f1anza-aprendizaje (sobreocupaci\u00f3n del tiempo, problemas de salud, problemas familiares, dobles jornadas, etc<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00e9tera<\/span><span data-contrast=\"none\">).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">Estos contratiempos y obst\u00e1culos, por la misma situaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\"> actual<\/span><span data-contrast=\"none\">, est\u00e1n m\u00e1s presentes o afectan m\u00e1s los procesos educativos qu<\/span><span data-contrast=\"none\">e en situaciones de normalidad<\/span><span data-contrast=\"none\">. <\/span><span data-contrast=\"none\">P<\/span><span data-contrast=\"none\">ueden provocar interrupciones, <\/span><span data-contrast=\"none\">retras<\/span><span data-contrast=\"none\">os, inasistencias, cortes en la comunicaci\u00f3n, problemas de atenci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> concentraci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\"> y motivaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">, por mencionar algunos.<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">En atenci\u00f3n a dicho contexto, la investigadora recomend\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"none\">hablar de los contratiempos que tienen los alumnos, ser comprensivo con las circunstancias de cada uno y tratar de adaptar <\/span><span data-contrast=\"none\">los tiempos y expectativas a cada <\/span><span data-contrast=\"none\">situaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">. <\/span><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">Cla<\/span><span data-contrast=\"none\">ro que en mi caso, al trabajar <\/span><span data-contrast=\"none\">con alumnos de posgrado, el n\u00famero <\/span><span data-contrast=\"none\">de estudiantes <\/span><span data-contrast=\"none\">es mucho menor que en el caso de grupos de licenciatura, pero de igual modo<\/span><span data-contrast=\"none\">, <\/span><span data-contrast=\"none\">hablar sobre el sentir de las personas puede bajar un poco la tensi\u00f3n para poder <\/span><span data-contrast=\"none\">as\u00ed <\/span><span data-contrast=\"none\">centrarse despu\u00e9s en los temas acad\u00e9micos<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">En el caso del seguimiento de los proyectos, <\/span><span data-contrast=\"none\">recomend\u00f3 \u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">tratar de ser m\u00e1s directiva y hacer planeaciones de tiempo para disminuir la ansiedad de los alumnos vinculada a la duraci\u00f3n de su semestre, sus entregas y sus evaluaciones<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Con relaci\u00f3n a c\u00f3mo podemos responder <\/span><span data-contrast=\"none\">desde la instituci\u00f3n, como comunidad universitaria, Vergara Trist\u00e1n Lope consider\u00f3 que \u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">la autodisciplina es una herramienta que si no tenemos, nos veremos forzados a fortalecer ahora, a pesar de las circunstancias<\/span><span data-contrast=\"none\">. E<\/span><span data-contrast=\"none\">n el caso de los alumnos de posgrado, deben avanzar en sus tesis<\/span><span data-contrast=\"none\">, p<\/span><span data-contrast=\"none\">ero <\/span><span data-contrast=\"none\">esto<\/span> <span data-contrast=\"none\">ser\u00e1 <\/span><span data-contrast=\"none\">muy dif\u00edcil <\/span><span data-contrast=\"none\">si antes no <\/span><span data-contrast=\"none\">son <\/span><span data-contrast=\"none\">capaces de <\/span><span data-contrast=\"none\">regularse <\/span><span data-contrast=\"none\">emocionalmente<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Por ello recomend\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"none\">el uso de cualquier ejercicio de relajaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"none\">o variantes como la meditaci\u00f3n y el yoga <\/span><span data-contrast=\"none\">antes de sentarse a trabajar<\/span><span data-contrast=\"none\">, leer o estudiar, y hacerlo por periodos de tiempos cortos, para disminuir el rie<\/span><span data-contrast=\"none\">sgo de perder la concentraci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">El calendario ya ha sido modificado oficialmente y esto nos hace rep<\/span><span data-contrast=\"none\">l<\/span><span data-contrast=\"none\">antearnos los tiempos y las expectativas, pero de cualquier modo creo que nuestro mayor aliado ser\u00e1 la flexibilidad<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d, puntualiz\u00f3<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Finalmente<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> la acad\u00e9mica subray\u00f3 que <\/span><span data-contrast=\"none\">en cualquier<\/span><span data-contrast=\"none\">a<\/span><span data-contrast=\"none\"> de los niveles educativos <\/span><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">tendremos que enfocarnos<\/span> <span data-contrast=\"none\">en recuperar la <\/span><span data-contrast=\"none\">normalidad<\/span><span data-contrast=\"none\"> y la motivaci\u00f3n hacia el <\/span><span data-contrast=\"none\">aprendizaje, despu\u00e9s hacer una <\/span><span data-contrast=\"none\">suerte <\/span><span data-contrast=\"none\">de evaluaci\u00f3n de la situaci\u00f3n de los aprendizajes y los da\u00f1os emocionales y educativos causados por la crisis<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\"> y avanzar con flexibilidad hacia los objetivos, que tendr\u00e1n que ser replanteados<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cEl gran desaf\u00edo es ser congruente con las circunstancias y no exigir lo que no se puede dar, ni a uno mismo ni a los dem\u00e1s\u201d: Samana Vergara, del Instituto de Investigaciones en Educaci\u00f3n<\/p>\n","protected":false},"author":1508,"featured_media":30859,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-83730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1508"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83730"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83730\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}