{"id":84934,"date":"2020-06-18T11:56:48","date_gmt":"2020-06-18T16:56:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=84934"},"modified":"2020-06-19T07:50:01","modified_gmt":"2020-06-19T12:50:01","slug":"egresados-de-la-uv-parte-del-equipo-que-descubrio-aguada-fenix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/egresados-de-la-uv-parte-del-equipo-que-descubrio-aguada-fenix\/","title":{"rendered":"Egresados de la UV, parte del equipo que descubri\u00f3 Aguada F\u00e9nix\u00a0"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">\n  blockquote p { color: #28519b; font-family: helvetica; font-size: 1.6em; }<br \/>\n<\/style>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Cursaron <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">la Licenciatura en<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> Arqueolog\u00eda<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">son <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">integrantes <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">del <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">pro<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">yecto que investiga <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">la estructura maya de mayores dimensiones y m\u00e1s antigua, hasta el momento registrada<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">\u201cLa Universidad ofrece proyectos <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">que <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">muestran el proceso de trabajo de la labor arqueol\u00f3gica, por lo que podemos estar m\u00e1s familiarizados con las acciones que hay que llevar a cabo\u201d<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<div id=\"attachment_84935\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-1.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-84935\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-84935\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-1.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-1.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-84935\" class=\"wp-caption-text\">Melina Garc\u00eda Hern\u00e1ndez en trabajo de campo, en Aguada F\u00e9nix (foto de Takeshi Inomata)<\/p><\/div>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">El sitio fue descubierto en 2017 por un equipo internacional, liderado por los profesores Takeshi <\/span><span data-contrast=\"auto\">Inomata<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Daniela <\/span><span data-contrast=\"auto\">Triadan<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la Universidad de Arizona, con la autorizaci\u00f3n del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">8<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/06\/2020, Xalapa, <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Ver.-<\/span><\/i><\/b> <span data-contrast=\"auto\">Miguel Omar Garc\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">Mollinedo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Dulce Mar\u00eda Ram\u00edrez Hern\u00e1ndez y Melina Garc\u00eda Hern\u00e1ndez, <\/span><span data-contrast=\"auto\">egresados de la <\/span><span data-contrast=\"auto\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/antropologia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Facultad de Antropolog\u00eda<\/a> de la Universidad Veracruzana (UV)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">forman parte <\/span><span data-contrast=\"auto\">del equipo cient\u00edfico dirigido por <\/span><span data-contrast=\"auto\">Takeshi<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Inomata<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Daniela <\/span><span data-contrast=\"auto\">Triadan<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la Escuela de Antropolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la Universidad de Arizona,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Estados Unidos, <\/span><span data-contrast=\"auto\">qu<\/span><span data-contrast=\"auto\">ienes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> recientemente di<\/span><span data-contrast=\"auto\">eron<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a conocer el descubrimiento de la estructura maya de mayores dimensiones y m\u00e1s antigu<\/span><span data-contrast=\"auto\">a, hasta el momento registrada.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">O<\/span><span data-contrast=\"auto\">btuvieron<\/span> <span data-contrast=\"auto\">su t\u00edtulo con los trabajos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">recepcionales<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">An\u00e1lisis <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">reliminar de los <\/span><span data-contrast=\"auto\">m<\/span><span data-contrast=\"auto\">ateriales <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueol\u00f3gicos de la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">nidad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Ex<\/span><span data-contrast=\"auto\">cavaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> No. 18 del Sitio Los Soldados, Agua Dulce, Ver.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Un rito de terminaci\u00f3n en el sitio arqueol\u00f3gico El Palmar, Campeche<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d y \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Rasgos arqueol\u00f3gicos de la fase Villa Alta, en el sitio arqueol\u00f3gico Estero Rab\u00f3n, Veracruz<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d, respectivamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En entrevista <\/span><span data-contrast=\"auto\">para<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">Universo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, Melina <\/span><span data-contrast=\"auto\">se\u00f1al\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">que en los alrededores de su pueblo natal hay vario<\/span><span data-contrast=\"auto\">s sitios arqueol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y rememora su familiaridad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> desde ni\u00f1a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con materiales de esa naturaleza<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">cer\u00e1mica, <\/span><span data-contrast=\"auto\">fragmentos <\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> obsidiana<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en su andar por caminos y campos de cultivo<\/span><span data-contrast=\"auto\">. \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tal vez desde entonces me daba curiosidad, pero es<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lo defin\u00ed ya cuando estudiaba <\/span><span data-contrast=\"auto\">en la Universidad, porque <\/span><span data-contrast=\"auto\">antes no sab\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">qu<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\"> lo que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> quer<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">a era dedicarme a hacer arqueolog\u00eda\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">D<\/span><span data-contrast=\"auto\">urante su estancia en la U<\/span><span data-contrast=\"auto\">V, los egresados<\/span> <span data-contrast=\"auto\">participaron <\/span><span data-contrast=\"auto\">en<\/span><span data-contrast=\"auto\"> proyectos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> arqueol\u00f3gicos <\/span><span data-contrast=\"auto\">que la misma instituci\u00f3n ofrece para la formaci\u00f3n de los alumnos, tales como <\/span><span data-contrast=\"auto\">el de <\/span><span data-contrast=\"auto\">r<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00edo <\/span><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">os Pescados<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">r<\/span><span data-contrast=\"auto\">egi\u00f3n de Playa Vicente<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Veracruz<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ierra de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Otontepec<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Estero Rab\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">, entre otros<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span> <span data-contrast=\"auto\">A<\/span><span data-contrast=\"auto\">dem\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> realizaron su servicio social <\/span><span data-contrast=\"auto\">en <\/span><span data-contrast=\"auto\">sitios como el Museo de Antropolog\u00eda de Xalapa, Instituto de Antropolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en los laboratorios de la Facultad de Antropolog\u00eda.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Posteriormente, ella y sus compa\u00f1eros<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Miguel Omar <\/span><span data-contrast=\"auto\">y Dulce Mar\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">hicieron pr\u00e1cticas de campo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Proyecto <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueol\u00f3gico El <\/span><span data-contrast=\"auto\">Palmar<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, en <\/span><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><span data-contrast=\"auto\">ampeche, con <\/span><span data-contrast=\"auto\">Kenichiro<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Tsukamoto<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del Departamento de Antropolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Universidad de California, Riversid<\/span><span data-contrast=\"auto\">e, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Estados Unidos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, y Javier L\u00f3pez Camacho<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la Escuela Nacional de Antropolog\u00eda e Historia (ENAH).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En 20<\/span><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><span data-contrast=\"auto\">8<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">se integraron al <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Proyecto <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueol\u00f3gico Usumacinta Medio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, atra\u00eddos por el trabajo de investigaci\u00f3n de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Takeshi<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Inomata<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">D<\/span><span data-contrast=\"auto\">urante nuestro trabajo de tesis y la carrera<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">le\u00edmos <\/span><span data-contrast=\"auto\">algunos art\u00edculos sobre el trabajo <\/span><span data-contrast=\"auto\">que<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Takeshi<\/span> <span data-contrast=\"auto\">hizo en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Aguateca<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y Ceibal<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Siempre quisimos trabajar con \u00e9l, porque lo admir\u00e1ba<\/span><span data-contrast=\"auto\">mos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para Melina<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> su participaci\u00f3n en \u00e9ste y <\/span><span data-contrast=\"auto\">otros<\/span><span data-contrast=\"auto\"> proyectos <\/span><span data-contrast=\"auto\">ha<\/span><span data-contrast=\"auto\"> resultado emocionante<\/span><span data-contrast=\"auto\">, dado el aprendizaje que adquiere<\/span><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Naturalmente, en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el caso particular del <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Proyecto <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueol\u00f3gico Usumacinta Medio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\"> le<\/span><span data-contrast=\"auto\"> implica interacci\u00f3n con colegas nacionales y extranjeros<\/span><span data-contrast=\"auto\">, lo cual <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">es <\/span><span data-contrast=\"auto\">importante<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span> <span data-contrast=\"auto\">porque<\/span><span data-contrast=\"auto\"> significa <\/span><span data-contrast=\"auto\">que en su quehacer aprende<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de <\/span><span data-contrast=\"auto\">lo<\/span><span data-contrast=\"auto\">s dem\u00e1s colegas que forman parte de la investigaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_84936\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-2.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-84936\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-84936\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-2.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-84936\" class=\"wp-caption-text\">Melina y Daniela Triadan en trabajo de excavaci\u00f3n (foto de Takeshi Inomata)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Aguada F\u00e9nix: <\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">rabajo comu<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">nitario y menor desigual<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">dad<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\"> social<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En los primeros d\u00edas de junio<\/span><span data-contrast=\"auto\">, medios de comunicaci\u00f3n nacionales y extranjeros informaron <\/span><span data-contrast=\"auto\">que<\/span><span data-contrast=\"auto\">, en el marco del <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Proyecto <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">rqueol\u00f3gico Usumacinta Medio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un grupo cient\u00edfico investiga \u201cla estructura ceremonial m\u00e1s antigua y grande del mundo maya, que refleja la importancia del trabajo comunitario<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el <\/span><span data-contrast=\"auto\">informe,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">al que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tuvo acceso<\/span> <i><span data-contrast=\"auto\">Universo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">se <\/span><span data-contrast=\"auto\">plantea:<\/span> <span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">E<\/span><span data-contrast=\"auto\">l descubrimiento apunta a que la sociedad maya se desarroll\u00f3 m\u00e1s r\u00e1pido de lo que los arque\u00f3logos hab\u00edan pensado<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> adem\u00e1s, sugiere que en tiempos antiguos existi\u00f3 una menor desigualdad social que en periodos posteriores<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A\u00f1ade: \u201cDesde el suelo, es imposible decir que la meseta artific<\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">al sobre la cual uno se para es una construcci\u00f3n humana extraordinaria. Sin embargo, gracias al levantamiento con tecnolog\u00eda LiDAR hecho por el Instituto Nacional de Estad\u00edstica y Geograf\u00eda (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Inegi<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), a las excavaciones y a los <\/span><span data-contrast=\"auto\">fechamientos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">arbono 14, podemos afirmar que se trata de la estructura de mayores dimensiones y m\u00e1s antigua del \u00e1rea maya hasta el momen<\/span><span data-contrast=\"auto\">to registrada arqueol\u00f3gicamente<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Precisa tambi\u00e9n que dicha<\/span><span data-contrast=\"auto\"> estructura ceremonial <\/span><span data-contrast=\"auto\">est\u00e1 ubicada<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en Tabasco, pr\u00f3xima a la frontera con Guatemala, <\/span><span data-contrast=\"auto\">concretamente en <\/span><span data-contrast=\"auto\">el sitio de Aguada F\u00e9nix. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Gracias a la investigaci\u00f3n se <\/span><span data-contrast=\"auto\">sabe<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que<\/span><span data-contrast=\"auto\"> la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> edificaci\u00f3n mide cerca de <\/span><span data-contrast=\"auto\">mil <\/span><span data-contrast=\"auto\">400 m<\/span><span data-contrast=\"auto\">etros<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en su eje norte-sur por 400 <\/span><span data-contrast=\"auto\">m<\/span><span data-contrast=\"auto\">etros <\/span><span data-contrast=\"auto\">en su eje este-oeste, con una altura <\/span><span data-contrast=\"auto\">que oscila en los<\/span><span data-contrast=\"auto\"> 10<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a <\/span><span data-contrast=\"auto\">15<\/span><span data-contrast=\"auto\"> metros. A<\/span><span data-contrast=\"auto\">dem\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tiene<\/span><span data-contrast=\"auto\"> nueve <\/span><span data-contrast=\"auto\">calzadas <\/span><span data-contrast=\"auto\">que dan acceso a la plataforma.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El informe aclara que, contra<\/span><span data-contrast=\"auto\">rio a lo que se podr\u00eda pensar, <\/span><span data-contrast=\"auto\">est\u00e1 en un \u00e1rea habitada y no selv\u00e1tica.<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Incluso hay ganader\u00eda y<\/span><span data-contrast=\"auto\"> campos de cultivo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">pero el sitio hab\u00eda pasado <\/span><span data-contrast=\"auto\">inadvertido<\/span><span data-contrast=\"auto\"> porque la plataforma es tan grande y plana, que parece ser parte del paisaje natural. Sin embargo, con el LiDAR salt\u00f3 a la vista la forma de la estructura tan bien planificada\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Precisa que el sitio fue descubierto en 2017 por un equipo internacional, liderado por los profesores <\/span><span data-contrast=\"auto\">Takeshi<\/span> <span data-contrast=\"auto\">Inomata<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Daniela <\/span><span data-contrast=\"auto\">Triadan<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la Universidad de Arizona, con la autorizaci\u00f3n del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Expone<\/span><span data-contrast=\"auto\"> tambi\u00e9n que las exploraciones arqueol\u00f3gicas se han llevado a<\/span> <span data-contrast=\"auto\">cabo por un equipo de arque\u00f3logos y estudiantes de instituciones como la Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico<\/span> <span data-contrast=\"auto\">(<\/span><span data-contrast=\"auto\">UNAM<\/span><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, la UV y la<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Aut\u00f3noma <\/span><span data-contrast=\"auto\">del Estado de M\u00e9xico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (UAEM)<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\"> adem\u00e1s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de la participaci\u00f3n de estudiantes de universidades estad<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">unidenses, qui<\/span><span data-contrast=\"auto\">enes<\/span><span data-contrast=\"auto\"> excavaron el sitio y recolectaron m\u00e1s de 69 muestras de carb\u00f3n para determinar que el sitio fue construido entre el 1000 y 800 a.C.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cabe citar que los primeros<\/span><span data-contrast=\"auto\"> resultados <\/span><span data-contrast=\"auto\">de la investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">fueron<\/span><span data-contrast=\"auto\"> publicados <\/span><span data-contrast=\"auto\">el <\/span><span data-contrast=\"auto\">3 de junio de 2020 en la revista <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Nature<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> \u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">entre cuyos autores tambi\u00e9n aparece el nombre de Melina<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">. El<\/span><span data-contrast=\"auto\"> texto cient\u00edfico <\/span><span data-contrast=\"auto\">sugiere <\/span><span data-contrast=\"auto\">que este descubrimiento marca una \u00e9poca de grandes cambios en Mesoam\u00e9rica, lo cual tiene varias implicaciones para futuras investigaciones.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_84937\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-3.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-84937\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-84937\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-3.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"406\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-3.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-3-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-84937\" class=\"wp-caption-text\">La estructura ceremonial est\u00e1 ubicada en Tabasco, pr\u00f3xima a la frontera con Guatemala (foto de Takeshi Inomata)<\/p><\/div>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">A excavar aprend\u00ed en la UV<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para Meli<\/span><span data-contrast=\"auto\">na, su participaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en esta investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">es enriquecedora<\/span><span data-contrast=\"auto\">: <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cEllos me van ense\u00f1ando nuevas cosas<\/span> <span data-contrast=\"auto\">para que pueda irlas aplicando y aprenda c\u00f3mo trabaja<\/span><span data-contrast=\"auto\">r e interpretar, que es lo m\u00e1s importante en la arqueolog\u00eda\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Las labores <\/span><span data-contrast=\"auto\">que <\/span><span data-contrast=\"auto\">ella, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Miguel Omar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y Dulce Mar\u00eda realizan<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en campo son diversificadas y tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">hacen <\/span><span data-contrast=\"auto\">trabajo en laboratorio<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> con el material que obtienen en las excavaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cCuando vamos a <\/span><span data-contrast=\"auto\">campo<\/span> <span data-contrast=\"auto\">nos asignan una unidad de excavaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y es nuestra responsabilidad llevar el control y registro de los materiales<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">y en laboratorio<\/span><span data-contrast=\"auto\"> \u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">cuando llegamos en las tardes de <\/span><span data-contrast=\"auto\">trabajar<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">, hay que organizar todo el material que obtuvimos y <\/span><span data-contrast=\"auto\">tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">hay momentos en los que <\/span><span data-contrast=\"auto\">hacemos an\u00e1lisis de materiales.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Se trata, explic\u00f3, de emplear los conocimientos adquiridos en la UV. Es m\u00e1s, para ella, el sistema de ense\u00f1anza de esta casa de estudio<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\"> es funcional y <\/span><span data-contrast=\"auto\">pertinente para la comunidad arqueol\u00f3gica en formaci\u00f3n. <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cLa U<\/span><span data-contrast=\"auto\">niversidad ofrece proyectos<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en donde nos muestran el proceso de trabajo de la labor arqueol\u00f3gica, por lo que podemos estar m\u00e1s familiarizados con las acciones que hay que llevar a cabo\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El<\/span><span data-contrast=\"auto\"> programa de Arqueolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">tiene sus propios proyectos arqueol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (<\/span><span data-contrast=\"auto\">algunos citados<\/span><span data-contrast=\"auto\"> l\u00edneas arriba)<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y durante el transcurso del mismo la comunidad estudiantil debe realizar tres pr\u00e1cticas de campo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en ellos<\/span><span data-contrast=\"auto\">: prospecci\u00f3n, excavaci\u00f3n y an\u00e1lisis de materiales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A la comunidad estudiantil de Arqueolog\u00eda UV les sugiri\u00f3 prepararse<\/span><span data-contrast=\"auto\">, aprender de otras personas que est\u00e1n a su alrededor <\/span><span data-contrast=\"auto\">y valorar a la comunidad acad\u00e9mica que les imparte clase<\/span><span data-contrast=\"auto\">s en la Facultad<\/span><span data-contrast=\"auto\"> de Antropolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pues de ah\u00ed podr\u00e1n adquirir los recursos que les permitir\u00e1n desarrollar sus propias ideas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, adem\u00e1s de obtener informaci\u00f3n de otros medios para complementar su formaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cabe decir que el equipo multidisciplinario e internacional, que cuenta con colaboradores de instituciones japonesas, europeas, estadounidenses y centroamericanas, continuar\u00e1 trabajando en Aguada F\u00e9nix<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">har\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\"> un an\u00e1lisis <\/span><span data-contrast=\"auto\">LiDAR<\/span><span data-contrast=\"auto\"> m\u00e1s amplio del \u00e1rea<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">prosegui<\/span><span data-contrast=\"auto\">r\u00e1n el <\/span><span data-contrast=\"auto\">trabajo de campo<\/span><span data-contrast=\"auto\">, con el fin de recuperar informaci\u00f3n de los sitios aleda\u00f1os que permita entender la manera en que estas poblaciones intermedias interactuaron con los olmecas y los mayas.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_84938\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-4.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-84938\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-84938\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-4.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-4.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/06\/150620-KARINA-Melina-4-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-84938\" class=\"wp-caption-text\">Arque\u00f3logos y estudiantes de la UV, la UNAM y la UAEM han realizado las exploraciones<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La estructura maya, ubicada en Tabasco, fue descubierta en 2017 por un equipo internacional liderado por los profesores Takeshi Inomata y Daniela Triadan, de la Universidad de Arizona\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1869,"featured_media":84939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84934"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1869"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}