{"id":86466,"date":"2020-08-17T14:56:24","date_gmt":"2020-08-17T19:56:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=86466"},"modified":"2020-08-18T14:39:36","modified_gmt":"2020-08-18T19:39:36","slug":"especialistas-analizaron-periodos-clasico-y-posclasico-en-la-costa-del-golfo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/general\/especialistas-analizaron-periodos-clasico-y-posclasico-en-la-costa-del-golfo\/","title":{"rendered":"Especialistas analizaron periodos cl\u00e1sico y poscl\u00e1sico en la Costa del Golfo\u00a0"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Fue el tema de an\u00e1li<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">sis en la IX sesi\u00f3n del <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Webinario Internacional de Arqueolog\u00eda<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240,&quot;335559991&quot;:360}\"><br \/>\n<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_86468\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/08\/070820-KARINA-WIA-IX.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-86468\" class=\"size-full wp-image-86468\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/08\/070820-KARINA-WIA-IX.jpg\" alt=\"\" width=\"722\" height=\"397\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/08\/070820-KARINA-WIA-IX.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2020\/08\/070820-KARINA-WIA-IX-300x165.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-86468\" class=\"wp-caption-text\">Marcie L. Venter, Gabriela Montero, Kim N. Richter, Lourdes Budar y Philip J. Arnold III<\/p><\/div>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">17\/08\/2020, Xalapa, <\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\"> Reorganizaci\u00f3n, <\/span><span data-contrast=\"auto\">regeneraci\u00f3n, mig<\/span><span data-contrast=\"auto\">raci\u00f3n, poblaci\u00f3n y repoblaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">en la <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">osta del <\/span><span data-contrast=\"auto\">Golfo en los periodos <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico y <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico, fueron <\/span><span data-contrast=\"auto\">parte de los planteamientos v<\/span><span data-contrast=\"auto\">ertidos en la novena sesi\u00f3n del <\/span><span data-contrast=\"auto\">Webinario<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Internacional de Arqueolog\u00eda (WIA), organizado por la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Universidad Veracruzana<\/a> (UV),<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a trav\u00e9s del cuerpo acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\"> (CA) Arqueolog\u00eda del Paisaje y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Cosmovisi\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\"> conferencia llev\u00f3 por t\u00edtulo \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Del <\/span><span data-contrast=\"auto\">cl\u00e1sico al p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico: <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">olapsos y est<\/span><span data-contrast=\"auto\">rategias de organizaci\u00f3n en la c<\/span><span data-contrast=\"auto\">osta<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del Golfo\u201d y fue impartida por <\/span><span data-contrast=\"auto\">Marcie<\/span><span data-contrast=\"auto\"> L. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Venter<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la <\/span><span data-contrast=\"auto\">Universidad Es<\/span><span data-contrast=\"auto\">tatal de Murray, Estados Unidos <\/span><span data-contrast=\"auto\">(EEUU).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Los co<\/span><span data-contrast=\"auto\">mentarios estuvieron a cargo de Kim N. Richter<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del Instituto de Investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">Getty<\/span><span data-contrast=\"auto\">; Gabriela Montero Mej\u00eda, de la Universidad de Kentucky<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Philip J. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Arnold<\/span><span data-contrast=\"auto\"> III, de la Universidad Loyola Chicago, <\/span><span data-contrast=\"auto\">inst<\/span><span data-contrast=\"auto\">ituciones asentadas en los <\/span><span data-contrast=\"auto\">EEUU.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En la presentaci\u00f3n, la organizadora del WIA y directora general de la Universidad Veracruzana<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Intercultural, Lourdes <\/span><span data-contrast=\"auto\">Budar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> Jim\u00e9nez<\/span><span data-contrast=\"auto\">, <\/span><span data-contrast=\"auto\">aclar\u00f3 que un proceso de colapso no e<\/span><span data-contrast=\"auto\">s la extinci\u00f3n de una tradici\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">ni la desaparici\u00f3n total de una poblaci\u00f3n; tampoco<\/span><span data-contrast=\"auto\"> se trata de un fen\u00f3meno pasivo y es m\u00e1s bien un proceso que <\/span><span data-contrast=\"auto\">antecede <\/span><span data-contrast=\"auto\">al momento m\u00e1s \u00e1lgido de pugnas <\/span><span data-contrast=\"auto\">y conflictos sociales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por su parte, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Marcie<\/span><span data-contrast=\"auto\"> L. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Venter<\/span><span data-contrast=\"auto\"> cit\u00f3 cambios documentados en Mesoam\u00e9rica en <\/span><span data-contrast=\"auto\">la transici\u00f3n del c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico tard\u00edo<\/span><span data-contrast=\"auto\"> al <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">te<\/span><span data-contrast=\"auto\">mprano, por ejemplo: colapso de grandes <\/span><span data-contrast=\"auto\">centro<\/span><span data-contrast=\"auto\">s, como Teotihuac\u00e1n o Palenque; cambio clim\u00e1tico; reorientaci\u00f3n de redes econ\u00f3micas hacia <\/span><span data-contrast=\"auto\">las costas y sus rut<\/span><span data-contrast=\"auto\">as de navegaci\u00f3n; cambios en la explotaci\u00f3n de los recursos <\/span><span data-contrast=\"auto\">(como la obsidiana); conflictos y competencias entre centros; \u00e9nfasis en otros sistemas de autoridad, as\u00ed como migraci\u00f3n o peregrinaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dentro de Los <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tuxtlas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, precis\u00f3, <\/span><span data-contrast=\"auto\">hay larga historia de ocup<\/span><span data-contrast=\"auto\">aci\u00f3n, desde el <\/span><span data-contrast=\"auto\">f<\/span><span data-contrast=\"auto\">ormativo medio <\/span><span data-contrast=\"auto\">y muchos sig<\/span><span data-contrast=\"auto\">uieron en el c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico y hasta el <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico tard\u00edo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La investigadora habl\u00f3 de la resiliencia de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> sistemas <\/span><span data-contrast=\"auto\">y compar\u00f3 dos <\/span><span data-contrast=\"auto\">sitios en los que ha trabajado: <\/span><span data-contrast=\"auto\">Totogal<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><span data-contrast=\"auto\">Matacanela<\/span><span data-contrast=\"auto\">. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Para ella, las caracter\u00edsticas m\u00e1s importantes que contribuyeron<\/span><span data-contrast=\"auto\"> a sus diferentes situaciones <\/span><span data-contrast=\"auto\">son<\/span><span data-contrast=\"auto\"> que el primero fue un <\/span><span data-contrast=\"auto\">peque\u00f1o sitio ritual durante el <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">ard\u00edo, <\/span><span data-contrast=\"auto\">y <\/span><span data-contrast=\"auto\">el segundo fue <\/span><span data-contrast=\"auto\">de <\/span><span data-contrast=\"auto\">mediano a grande.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s, otros factores que cit\u00f3 fue que en <\/span><span data-contrast=\"auto\">Totogal<\/span> <span data-contrast=\"auto\">se aprecian recursos y nuevas redes comerciales, as\u00ed como estilos cer\u00e1micos, ubicaci\u00f3n elevada menos afectada por inundaciones, por citar<\/span><span data-contrast=\"auto\"> algunos; incluso el establecimiento en el sur del sitio <\/span><span data-contrast=\"auto\">se ve menos afectada por el declive pol\u00edtico de <\/span><span data-contrast=\"auto\">Totonacapan<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En cambio, en <\/span><span data-contrast=\"auto\">Matacanela<\/span> <span data-contrast=\"auto\">se han identificado pr\u00e1cticas de subsistencia menos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> diversas en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">t<\/span><span data-contrast=\"auto\">ard\u00edo; no descart\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cen<\/span><span data-contrast=\"auto\">redos pol\u00edtico<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span> <span data-contrast=\"auto\">en competencia\u201d entre este sitio y otros,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">es m\u00e1s, c<\/span><span data-contrast=\"auto\">it\u00f3 <\/span><span data-contrast=\"auto\">que las inundaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> si bien no fueron un problema, <\/span><span data-contrast=\"auto\">el aumento de la humedad podr\u00eda haber afectado los cultivos de ma\u00edz.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEstos factores afectaron la resiliencia<\/span> <span data-contrast=\"auto\">diferencial. El crecimi<\/span><span data-contrast=\"auto\">ento del <\/span><span data-contrast=\"auto\">Totogal<\/span><span data-contrast=\"auto\"> en el <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">tard\u00edo se ben<\/span><span data-contrast=\"auto\">efici\u00f3 de los intereses aztecas <\/span><span data-contrast=\"auto\">e intercambios regionales.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En su oportunidad, Philip J. <\/span><span data-contrast=\"auto\">Arnold<\/span><span data-contrast=\"auto\"> expuso: \u201cEn la neblina del pasado: <\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">l <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">en Los <\/span><span data-contrast=\"auto\">Tuxtlas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d. Para \u00e9l,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">es necesario pensar en transformaciones y no en cam<\/span><span data-contrast=\"auto\">bios r\u00e1pidos. \u201cSeguramente hubo <\/span><span data-contrast=\"auto\">cambios r\u00e1pidos en el pasado, pero la mayor\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\"> del registro arqueol\u00f3gico <\/span><span data-contrast=\"auto\">es una acumulaci\u00f3n lenta\u201d, remarc\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En tanto, <\/span><span data-contrast=\"auto\">Kim N. Richter<\/span> <span data-contrast=\"auto\">expuso sobre el colapso a trav\u00e9s de las representaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\"> escult\u00f3ricas. <\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cTransiciones cultur<\/span><span data-contrast=\"auto\">ales en la Huasteca: <\/span><span data-contrast=\"auto\">c<\/span><span data-contrast=\"auto\">l\u00e1sico <\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">l <\/span><span data-contrast=\"auto\">p<\/span><span data-contrast=\"auto\">oscl\u00e1sico\u201d, <\/span><span data-contrast=\"auto\">se titul\u00f3 su presentaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Finalmente, Gabriela Montero Mej\u00eda, estudiante del doctorado en la Universidad de Kentucky, <\/span><span data-contrast=\"auto\">coment\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\"> puntualmente la conferencia de <\/span><span data-contrast=\"auto\">V<\/span><span data-contrast=\"auto\">enter<\/span><span data-contrast=\"auto\">; dijo que su <\/span><span data-contrast=\"auto\">trabajo <\/span><span data-contrast=\"auto\">es un buen ejemplo p<\/span><span data-contrast=\"auto\">ara mostrar estas complejidades <\/span><span data-contrast=\"auto\">y las conclusiones que tiene <\/span><span data-contrast=\"auto\">son gracias a una investigaci\u00f3n <\/span><span data-contrast=\"auto\">muy min<\/span><span data-contrast=\"auto\">uciosa de refinar la cronolog\u00eda <\/span><span data-contrast=\"auto\">por medio de an\u00e1lisis de atributos,<\/span> <span data-contrast=\"auto\">fechamientos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, contextos <\/span><span data-contrast=\"auto\">excavados.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cCreo que este tipo de trabajos son muy importantes para reflexionar sobre las complejidades prehisp\u00e1nicas<\/span> <span data-contrast=\"auto\">y tambi\u00e9n <\/span><span data-contrast=\"auto\">acerca de<\/span><span data-contrast=\"auto\"> los conceptos m\u00e1s te\u00f3ricos de colapso y<\/span> <span data-contrast=\"auto\">resiliencia<\/span><span data-contrast=\"auto\">; <\/span><span data-contrast=\"auto\">y reflexionar c\u00f3mo tal complejid<\/span><span data-contrast=\"auto\">ad se refleja en los materiales <\/span><span data-contrast=\"auto\">arqueol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"auto\"> y en nuestros propios <\/span><span data-contrast=\"auto\">m\u00e9todos de estudio.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Esta sesi\u00f3n se desarroll\u00f3 el <\/span><span data-contrast=\"auto\">23 de julio y<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\"> al igual que las dem\u00e1s, puede consultarse<\/span> <span data-contrast=\"auto\">a detalle <\/span><span data-contrast=\"auto\">en la p\u00e1gina de <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Facebook<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">:<\/span><span data-contrast=\"auto\"> WIA.UV.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:true,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:705,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kim N. Richter, del Instituto de Investigaci\u00f3n Getty; Gabriela Montero Mej\u00eda, de la Universidad de Kentucky, y Philip J. Arnold III, de la Universidad Loyola Chicago, participaron en la IX sesi\u00f3n del Webinario Internacional de Arqueolog\u00eda\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1869,"featured_media":86468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-86466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1869"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/86468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}