{"id":92329,"date":"2021-01-20T08:00:13","date_gmt":"2021-01-20T14:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=92329"},"modified":"2021-01-20T10:42:20","modified_gmt":"2021-01-20T16:42:20","slug":"covid-19-impacta-en-los-derechos-economicos-sociales-y-culturales","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/covid-19-impacta-en-los-derechos-economicos-sociales-y-culturales\/","title":{"rendered":"Covid-19 impacta en los derechos econ\u00f3micos, sociales y culturales"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"7\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">H<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">a vulnerado el\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">derecho a<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la circulaci\u00f3n,<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0el<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de acceso a la justicia<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">y mermado el<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">derecho a la salud:\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Jos\u00e9 Luis\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Cuevas\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Gayosso<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"7\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"none\">El jurista tambi\u00e9n abord\u00f3 las ense\u00f1anzas que ha dejado la pandemia, como la posibilidad de encontrar una mejor calidad de convivencia a futuro<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_65270\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/04\/010419-Entrevistas-deceso-Emilio-Gidi-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-65270\" class=\"size-full wp-image-65270\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/04\/010419-Entrevistas-deceso-Emilio-Gidi-2.jpg\" alt=\"Jos\u00e9 Luis Cuevas Gayosso, investigador y catedr\u00e1tico de la UV \" width=\"722\" height=\"482\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/04\/010419-Entrevistas-deceso-Emilio-Gidi-2.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2019\/04\/010419-Entrevistas-deceso-Emilio-Gidi-2-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-65270\" class=\"wp-caption-text\">Jos\u00e9 Luis Cuevas Gayosso, investigador y catedr\u00e1tico de la UV<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Jos\u00e9 Luis\u00a0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Couttolenc<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Soto<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">20<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/202<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">, Xalapa,\u00a0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0La pandemia por SARS CoV-2, causante de la enfermedad\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Covid<\/span><span data-contrast=\"auto\">-19<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ha afectado de distintas maneras a las personas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">sin excluir su fuerte impacto en los derechos humanos (D<\/span><span data-contrast=\"auto\">DH<\/span><span data-contrast=\"auto\">H) en donde algunos doctrinarios plantean una segunda generaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0denominad<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0DESC (derechos econ\u00f3micos, sociales y culturales), sostuvo el investigador y docente de la <a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Universidad Veracruzana<\/a> (UV), Jos\u00e9 Luis Cuevas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Gayosso<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En un an\u00e1lisis de c\u00f3mo la pandemia ha vulnerado\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">DDHH<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y el acceso a la justicia, el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0record\u00f3 que las modificaciones\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0materia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que se<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0hicieron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en 2011\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a la Constituci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">representan un cambio en el modo de entender las relaciones entre autoridades y sociedad, que al tener un reconocimiento formal es una obligaci\u00f3n del Estado respetar, reconocer, proteger, promover y garantizar los derechos humanos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dentro de la amplia gama que conlleva los\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">DDHH<\/span><span data-contrast=\"auto\">, Cuevas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Gayosso<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0dijo que a partir de que se estableci\u00f3 la pandemia se vio vulnerado el derecho a la circulaci\u00f3n que tendr\u00eda una doble visi\u00f3n: la protecci\u00f3n por parte del Estado, con algunas excepciones, y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la de algunas personas que<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0desde\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">su<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0\u00f3ptica\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ven como una limitante a su garant\u00eda.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En cuanto a los derechos civiles, considera que uno que tuvo una gran afectaci\u00f3n fue el de acceso a la justicia, cuya impartici\u00f3n se vio paralizada durante ocho meses\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">creando un problema m\u00e1s a q<\/span><span data-contrast=\"auto\">uienes enfrentan alg\u00fan proceso.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por lo que se refiere a los DESC, dijo que en el aspecto econ\u00f3mico la vulneraci\u00f3n m\u00e1s importante se registra en el trabajo (contrataci\u00f3n, problemas para el pago de salarios y despidos),\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">por lo que<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0opin\u00f3 que no obstante el gobierno ha implementado una serie de medidas como diferir el pago de impuestos;\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">nuestro pa\u00eds<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0otorga algunos apoyos econ\u00f3micos a adultos mayores, \u201caunque esto no resuelve el problema, s\u00f3lo\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0paliativos<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0por lo que es necesario\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">reen<\/span><span data-contrast=\"auto\">focar e<\/span><span data-contrast=\"auto\">sta pol\u00edtica para replantear la manera de c\u00f3mo se est\u00e1 aplicando.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el caso de los derechos sociales<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el investigador universitario opin\u00f3 que se ha sentido el impacto en los servicios en general que debe dar el Estado, los cuales se han visto mermados, principalmente el derecho a la salud, que deber\u00eda estar protegido.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al referirse a los derechos culturales,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se\u00f1al\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que entre ellos se encuentra el relativo a la educaci\u00f3n, sobre todo la de nivel b\u00e1sico (primaria, secundaria y bachillerato), en donde se ha visto una transformaci\u00f3n en la forma en que se est\u00e1 garantizando<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0sin embargo, dijo que colocar las clases en las pantallas del televisor o en la radio no garantiza la soluci\u00f3n del problema con efectividad, \u201ces una resoluci\u00f3n que se tom\u00f3 moment\u00e1neamente, pero existe la incertidumbre por conocer cu\u00e1l ser\u00e1 la calidad en la educaci\u00f3n de los ni\u00f1os y adolescentes\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En contraparte, el catedr\u00e1tico de la Facultad de Derecho resalt\u00f3 que la formaci\u00f3n de profesionistas en el nivel universitario ha registrado avances con la creaci\u00f3n de las plataformas necesarias, que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">aun<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0cuando requieren de alg\u00fan perfeccionamiento son una realidad por su utilidad para llevar a cabo el p<\/span><span data-contrast=\"auto\">roceso de la educaci\u00f3n superior;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">no obstante<\/span><span data-contrast=\"auto\">, existen algunas carreras en donde lo presencial es fundamental\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Al<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0r<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">ferirse a<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0los grupos ind\u00edgenas, los consider\u00f3 vulnerables con el aumento de sus problemas relacionados con la salud, los servicios que reciben y el respeto a su autonom\u00eda, la cual<\/span><span data-contrast=\"auto\">, precis\u00f3,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0no se est\u00e1 cumpliendo como un<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0derecho humano previsto en la C<\/span><span data-contrast=\"auto\">onstituci\u00f3n; \u201cdentro de los grupos vulnerables, el de los ind\u00edgenas tienen necesidades mayores de atenci\u00f3n que no se<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0est\u00e1n cubriendo adecuadamente\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para concluir, Jos\u00e9 Luis Cuevas consider\u00f3 que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">l<\/span><span data-contrast=\"none\">a pandemia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">nos deja muchas ense\u00f1anzas, es un parteaguas en la historia,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">ha modificado<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0los usos sociales, las costumbres<\/span><span data-contrast=\"none\">;<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0nos deja ense\u00f1anzas en la necesidad de la convivencia humana, de c\u00f3mo la desarrollamos, con la circunstancia de encontrar una mejor calidad de convivencia a futuro<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0de darnos cuenta de la imposibilidad de relacionarlos con quien necesitamos y deseamos<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0nos ha abierto un mundo que estaba inexplorado por la generalidad<\/span><span data-contrast=\"none\">, que tiene que ver con las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">tecnolog\u00edas de la informaci\u00f3n y la comunicaci\u00f3n, con las formas de comunicaci\u00f3n no presenciales, aprendizaje en el que estamos en pleno desarrollo<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La pandemia ha vulnerado y mermado los derechos a la circulaci\u00f3n, de acceso a la justicia y a la salud: Jos\u00e9 Luis Cuevas Gayosso <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":84314,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[354,602,1328,1330,1327,1329,1068,1332,749,437,415,1067,1331],"class_list":["post-92329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banner","tag-covid-19","tag-cuevas","tag-ddhh","tag-derechos-economicos","tag-derechos-humanos","tag-desc","tag-docente","tag-gayosso","tag-investigador","tag-jose","tag-luis","tag-sars-cov-2","tag-sociales-y-culturales"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92342,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92329\/revisions\/92342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}