{"id":92654,"date":"2021-01-29T10:03:07","date_gmt":"2021-01-29T16:03:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=92654"},"modified":"2021-11-08T08:46:13","modified_gmt":"2021-11-08T14:46:13","slug":"dinamica-y-desarrollo-de-la-poblacion-olmeca-de-san-lorenzo-se-presento-en-la-filu-virtual","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/dinamica-y-desarrollo-de-la-poblacion-olmeca-de-san-lorenzo-se-presento-en-la-filu-virtual\/","title":{"rendered":"<em>Din\u00e1mica y desarrollo de la poblaci\u00f3n olmeca de San Lorenzo<\/em> se present\u00f3 en la FILU Virtual"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\">\n  blockquote p { color: #28519b; font-family: helvetica; font-size: 1.4em; }<br \/><\/style>\n<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Autor\u00eda<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Ann\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Marie\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Cyphers<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Tomic, de la UNAM, y Virginia Arieta\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Baizabal<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">, de la<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0UV<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_92655\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/01\/290121-FILU-VIRTUAL-Libro-San-Lorenzo-2-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-92655\" class=\"size-full wp-image-92655\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/01\/290121-FILU-VIRTUAL-Libro-San-Lorenzo-2-100k.jpg\" alt=\"Las autoras participaron en la primera presentaci\u00f3n editorial de la FILU 2021 \" width=\"722\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/01\/290121-FILU-VIRTUAL-Libro-San-Lorenzo-2-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/01\/290121-FILU-VIRTUAL-Libro-San-Lorenzo-2-100k-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-92655\" class=\"wp-caption-text\">Las autoras participaron en la primera presentaci\u00f3n editorial de la FILU 2021<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">Ann Marie\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cyphers<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">destac\u00f3 que lo que se tiene en San Lorenzo es una obra \u201csin paralelos en Mesoam\u00e9rica y posiblemente en el mundo\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">9<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/01\/2021, Xalapa,\u00a0Ver.-\u00a0<\/span><\/i><\/b><i><span data-contrast=\"auto\">Din\u00e1mica y desarrollo de la poblaci\u00f3n olmeca de San Lorenzo<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de Ann\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Marie\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cyphers<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Tomic, de la Universidad\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Nacional\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Aut\u00f3noma de M\u00e9xico (UNAM), y Virginia Arieta\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Baizabal<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la Universidad Veracruzana (UV)<\/span><span data-contrast=\"auto\">, fue<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">primera presentaci\u00f3n editorial de la <a href=\"https:\/\/filu.uv.mx\/programa\/mec-nica-b-sica-de-bicicletas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Feria Internacional del Libro Universitario<\/a>\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">(FILU), en su edici\u00f3n Virtual<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El evento<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se desarroll\u00f3 la tarde del 28 de enero<\/span><span data-contrast=\"auto\">, con la presencia de las autoras<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">as\u00ed como de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Gerardo Jim\u00e9<\/span><span data-contrast=\"auto\">nez Delgado, del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">I<\/span><span data-contrast=\"auto\">nstituto de Investigaciones Antropol\u00f3gicas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">(IIA)\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de la UNAM<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la directora del Instituto de Antropolog\u00eda (IA) de la UV, Yamile\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lira L\u00f3pez,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en calidad de mo<\/span><span data-contrast=\"auto\">deradora;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0as\u00ed como el director de la FILU Virtual, Germ\u00e1n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Mart\u00ednez Aceves.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Jim\u00e9nez\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Delgado<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0destac\u00f3 l<\/span><span data-contrast=\"auto\">os innovadores m\u00e9todos empleados por las investigadoras para entender\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la demograf\u00eda olmeca, al tiempo que remarc\u00f3 que se trata de una<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ob<\/span><span data-contrast=\"auto\">ra referente para\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el estudio\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">arqueol\u00f3gico\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en esa regi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0o similares en otras regiones.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ann\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cyphers<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fund\u00f3 y dirige el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Proyecto Arqueol\u00f3gico San Lorenzo<\/span><span data-contrast=\"auto\">&#8211;<\/span><span data-contrast=\"auto\">Tenochtitl\u00e1n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0(PASLT)<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0desde 1990,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0siendo pionera, como mujer, en dirigir un proyecto\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">transdi<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">ciplinario<\/span><span data-contrast=\"auto\">. En el marco de \u00e9ste,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en 2005 se inici\u00f3 una investigaci\u00f3n, cuyos resultados se presentan en la obra mencionada.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La investigadora\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del IIA\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de la UNAM\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dijo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0que aplicaron las pr<\/span><span data-contrast=\"auto\">uebas de barreno en San Lorenzo,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con el fin de \u201casomarnos a las profundidades m\u00e1s inaccesibles\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de este sitio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">C<\/span><span data-contrast=\"auto\">on excavaci\u00f3n normal llegaron a 12 metros bajo superficie, con pruebas de barreno\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">alcanzar<\/span><span data-contrast=\"auto\">on\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a025<\/span><span data-contrast=\"auto\">, y a\u00fan a esa profundidad encontraron vestigios olmecas.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ann\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cyphers<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0aclar\u00f3 que esta t\u00e9cnica no sirve en cualquier lugar<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cSirve muy bien en San Lorenzo, porque es un sitio arqueol\u00f3gico hecho de tierra<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Tiene unas piedras, como cabezas colosales y dem\u00e1s, pero la mayor parte\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de la arquitectura\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">del sitio es tierra<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0entonces<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">presta para usar esta t\u00e9cnica y estudiar la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">secuencia d<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">lo<\/span><span data-contrast=\"auto\">s sedimentos que componen el sitio.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Aclar\u00f3 que el proyecto requiri\u00f3 el trabajo de muchas personas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, pues no es cualquier asunto realizar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dos<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0mil 603 pruebas de barreno.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Esto<\/span><span data-contrast=\"auto\">, a su vez, incrementa la complejidad de los datos obtenidos<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y la manera de interpretarlos.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Con l<\/span><span data-contrast=\"auto\">a<\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">pruebas<\/span><span data-contrast=\"auto\">, explic\u00f3, lograron identificar los pisos de las viviendas,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">rellenos que compone<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0diferentes construcciones, entre otros.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Con todo lo analizado<\/span><span data-contrast=\"auto\">, por ejemplo,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0lograron determinar el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">volumen<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0rellenos artificiales de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0la gran meseta de San Lorenzo<\/span><span data-contrast=\"auto\">: \u201cTiene\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">siet<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0millones de metros c\u00fabicos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Cuando\u00a0sacamos este c\u00e1lculo no me signific\u00f3 mucho, hasta que empezamos a ver el tama\u00f1o\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de otras construcciones en Mesoam\u00e9rica. Entonces, nos dimos cuenta que la gran meseta de San Lorenzo es siete veces<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0el tama\u00f1o de la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">P<\/span><span data-contrast=\"auto\">ir\u00e1mide del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">S<\/span><span data-contrast=\"auto\">ol y se hizo desde 1800 a 1000 a<\/span><span data-contrast=\"auto\">.C.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><span data-contrast=\"auto\">a investigadora de la UNAM<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0d<\/span><span data-contrast=\"auto\">estac\u00f3 que lo que se tiene en San Lorenzo es una obra \u201csin paralelos en Mesoam\u00e9rica<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y posiblemente en el mundo\u201d.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Adem\u00e1s,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00f1adi\u00f3,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la incorporaci\u00f3n de Arieta\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Baizabal<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en el proyecto<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0les permiti\u00f3 lograr una segunda meta:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">identificar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">distribuci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de las viviendas en el sitio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de ah\u00ed ir a cuestiones como tama\u00f1o de poblaci\u00f3n, crecimiento demogr\u00e1fico a lo largo de ocho siglos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, lo cual \u201cen pocas investigaciones en arqueolog\u00eda se puede lograr\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La presentaci\u00f3n cerr\u00f3 con la participaci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">precisamente\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Virginia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Arieta<\/span><span data-contrast=\"auto\">, quien desde hace\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">m\u00e1s de 15\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a\u00f1o<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0colabora en el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">PASLT<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dirige un proyecto\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">arqueol\u00f3gico\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en el sitio olmeca de Antonio<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Plaza, Veracruz<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Habl\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">detalladamente\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de los retos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y trabajos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que enfrentaron en esta investigaci\u00f3n durante estos 15 a\u00f1os<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Por ejemplo, la<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ubicaci\u00f3n temporal de los 25 mil 820 estratos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">obtenidos con las pruebas de barreno, mism<\/span><span data-contrast=\"auto\">os\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">analiza<\/span><span data-contrast=\"auto\">ron<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0uno a uno y manu<\/span><span data-contrast=\"auto\">almente.\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cMe concediste<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ann<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0conocer la grandeza y complejidad de San\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Lorenzo a profundidad, literalmente, a 25 metros\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, expres\u00f3.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La investigadora de la UV espera que este libro genere discusi\u00f3n acad\u00e9mica y que la gente conozca un poco m\u00e1s \u201cde la majestuosa sociedad olmeca de San Lorenzo\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cLa gran meseta de San Lorenzo es siete veces el tama\u00f1o de la Pir\u00e1mide del Sol y se hizo desde 1800 a 1000 a.C.\u201d afirm\u00f3 Ann Marie Cyphers Tomic, de la UNAM <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":92656,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5128,61],"tags":[1414,1413,1417,1366,258,1416,101,404,1415],"class_list":["post-92654","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-filu","category-banner","tag-ann-marie-cyphers-tomic","tag-dinamica-y-desarrollo-de-la-poblacion-olmeca-de-san-lorenzo","tag-edicion-virtual","tag-feria-internacional-del-libro-universitario","tag-filu","tag-presentacion-editorial","tag-unam","tag-universidad-nacional-autonoma-de-mexico","tag-virginia-arieta-baizabal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93120,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92654\/revisions\/93120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}