{"id":93791,"date":"2021-02-26T20:16:35","date_gmt":"2021-02-27T02:16:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=93791"},"modified":"2021-02-26T20:16:35","modified_gmt":"2021-02-27T02:16:35","slug":"lamentable-que-no-se-este-formando-para-la-ciencia-en-plural-guillermo-folguera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/lamentable-que-no-se-este-formando-para-la-ciencia-en-plural-guillermo-folguera\/","title":{"rendered":"Lamentable que no se est\u00e9 formando para la ciencia en plural: Guillermo Folguera"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"none\">El acad\u00e9mico argentino particip\u00f3 en el\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">3er Simposio Nacional<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Investigaciones Biol\u00f3gicas y Sociedad<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">, organizado por la Red-<\/span><\/i><span data-contrast=\"none\">Cibio<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_93792\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-1-100k.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-93792\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-93792\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-1-100k.jpg\" alt=\"Guillermo Folguera, del Grupo de Filosof\u00eda de la Biolog\u00eda de la UBA \" width=\"722\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-1-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-1-100k-300x166.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-93792\" class=\"wp-caption-text\">Guillermo Folguera, del Grupo de Filosof\u00eda de la Biolog\u00eda de la UBA<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"none\">Karina de la Paz Reyes D\u00edaz<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"none\">2<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\">6<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\">\/02\/2021, Xalapa,\u00a0<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\">Ver.-<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"none\">Guillermo<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Folguera<\/span><span data-contrast=\"none\">, catedr\u00e1tico de la Universidad de Buenos Aires<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0(UBA)<\/span><span data-contrast=\"none\">, Argentina<\/span><span data-contrast=\"none\">, lament\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">que \u201cn<\/span><span data-contrast=\"none\">o estamos formando para la ciencia en p<\/span><span data-contrast=\"none\">lural<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0al hablar de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">lo necesari<\/span><span data-contrast=\"none\">a<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0que es<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">interdisciplina para abordar temas como la actual pandemia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Covid<\/span><span data-contrast=\"none\">-19<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">en el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">3er Simposio Nacional<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Investigaciones Biol\u00f3gicas y Sociedad<\/span><span data-contrast=\"none\">, organizado por la Universidad Veracruzana (UV).<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Cinco\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">c<\/span><span data-contrast=\"none\">uerpos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">a<\/span><span data-contrast=\"none\">cad\u00e9micos (CA) que conforman la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Red de Investigaci\u00f3n en Ciencias Biol\u00f3gicas (<\/span><span data-contrast=\"none\">Red<\/span><i><span data-contrast=\"none\">&#8211;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Cibio<\/span><\/i><span data-contrast=\"none\">)<\/span><span data-contrast=\"none\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">y la Maestr\u00eda en Ciencias Biol\u00f3gicas de la UV realiza<\/span><span data-contrast=\"none\">ro<\/span><span data-contrast=\"none\">n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">e<\/span><span data-contrast=\"none\">ste evento acad\u00e9mico<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Se trata de:<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Arrecifes Coralinos,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">del Instituto de Ciencias Marinas y Pesquer\u00edas; Naturaleza y<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Sociedad,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">del Instituto de Investigaciones Forestales; Biomedicina<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Integral y<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">S<\/span><span data-contrast=\"none\">alud,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">del Centro de Investigaciones Biom\u00e9dicas;<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Biolog\u00eda y<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Ecolog\u00eda del<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Comportamiento,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">y Conservaci\u00f3n de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Vertebrados<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Silvestres y su<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Ambiente,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">ambos<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">de la Facultad de Biolog\u00eda.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">La<\/span><span data-contrast=\"none\">s<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0actividades<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">s<\/span><span data-contrast=\"none\">imposio<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0iniciaron la tarde del 25 de febrero y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">continuaron<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0e<\/span><span data-contrast=\"none\">l<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">viernes<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a026<\/span><span data-contrast=\"none\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">a trav\u00e9s de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">la p\u00e1gina de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"none\">Facebook<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><\/i><span data-contrast=\"none\">del<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/BioAgroUV\"><span data-contrast=\"none\">\u00c1rea Acad\u00e9mica de Ciencias Biol\u00f3gicas y Agropecuarias<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\">\u00a0de la UV.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">La inauguraci\u00f3n de los trabajos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">estuvo a cargo de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Domingo Canales Espinosa, titular de la Direcci\u00f3n General de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0dicha<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u00c1rea<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0y Clementina Barrera Bernal, directora de la Facultad de Biolog\u00eda<\/span><span data-contrast=\"none\">, quien<\/span><span data-contrast=\"none\">es<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0desearon \u00e9xito en esta jornada y celebraron que, pese a las circunstancias, la actividad acad\u00e9mica\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">contin\u00faa<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">A<\/span><span data-contrast=\"none\">simismo,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Pascual Linares M\u00e1rquez, catedr\u00e1tico de la Facultad de Biolog\u00eda y coordinador<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">la<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Red<\/span><i><span data-contrast=\"none\">&#8211;<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">Cib<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"none\">io<\/span><\/i><span data-contrast=\"none\">, dio pormenor<\/span><span data-contrast=\"none\">es<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0de \u00e9st<\/span><span data-contrast=\"none\">a<\/span><span data-contrast=\"none\">, desde su conformaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0en 2016<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0los simposios que han desarrollado<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0y las actividades\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">de esta edici\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335559731&quot;:708}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"none\">Las investigaciones<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{}\"><br \/>\n<\/span><span data-contrast=\"none\">Guillermo<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Folguera<\/span><span data-contrast=\"none\">, del Grupo de Filosof\u00eda de la Biolog\u00eda de la UBA<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0y del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Consejo Nacional de Investigaciones Cient\u00edficas y T\u00e9cnicas<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0imparti<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00f3<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0la conferencia magistral \u201cLas investigaciones biol\u00f3gicas y la pandemia\u202f<\/span><span data-contrast=\"none\">de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">Covid-19: buscar causas en una historia \u2018sin causas\u2019<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">H<\/span><span data-contrast=\"none\">abl\u00f3 del origen y expansi\u00f3n del virus,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">aspectos ambientales que<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0involucran una fragmentaci\u00f3n disciplinar y temas de salud<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_93793\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-2-100k.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-93793\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-93793\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-2-100k.jpg\" alt=\"Autoridades universitarias inauguraron el evento acad\u00e9mico \" width=\"722\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-2-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/02\/250221-KARINA-Red-Cibio-2-100k-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-93793\" class=\"wp-caption-text\">Autoridades universitarias inauguraron el evento acad\u00e9mico<\/p><\/div>\n<p><span data-contrast=\"none\">Para \u00e9l<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">el problema de la enfermedad<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201ctampoco\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">puede separarse del de la degradaci\u00f3n ambiental<\/span><span data-contrast=\"none\">;<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0en este sentido, las ciencias ambientales y de la salud\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">tambi\u00e9n tienen el enorme desaf\u00edo de vincularse, estrecharse y ponerse en di\u00e1logo<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">agreg\u00f3:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201cEl problema es que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">nuestra formaci\u00f3n es disciplinar, esto que ha dado sus virtudes,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">sus\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00e9xitos<\/span><span data-contrast=\"none\">,<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0tambi\u00e9n nos muestra sus enormes problemas para resolver esta cuesti\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">, de ah\u00ed que el hablar de<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">interdisciplina<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0es un desaf\u00edo<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Tambi\u00e9n cit\u00f3 el prob<\/span><span data-contrast=\"none\">lema del\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">riesgo, la prevenci\u00f3n y precauci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">ante la\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">pandemia<\/span><span data-contrast=\"none\">, pues<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0ello<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0no prevalece en la estructura de las instituciones p\u00fablicas.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">E<\/span><span data-contrast=\"none\">xpuso\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">hay un enorme fracaso\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">en la bio\u00e9tica hegem\u00f3<\/span><span data-contrast=\"none\">nica, que al menos en Argentina<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0se ha dedicado a \u201cadministrar el desastre\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">D<\/span><span data-contrast=\"none\">ijo que es necesario comprender que las ciencias est\u00e1n en \u201cplural\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">;<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0no obstante, \u201cno estamos formando para eso, no estamos entrenando para eso y no nos entrena<\/span><span data-contrast=\"none\">n<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0para eso<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Adem\u00e1s, las ciencias involucran una\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">dimensi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">de intervenci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"none\">, con las pol\u00edticas p\u00fablicas; con otros saberes<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0y formas de vida.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"none\">Independientemente de que la pandemia es global, no ha\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">incidido<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0en todos los lugares igual<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0y eso arroja particularidades. Sin que esto necesariamente responda a si necesitamos una ciencia\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">y una<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0filosof\u00eda latinoamericana, s\u00ed creo<\/span><span data-contrast=\"none\">, respecto a la ciencia y pol\u00edticas p\u00fablicas,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">qu<\/span><span data-contrast=\"none\">e<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0hay particularidades en el contexto latinoamericano<\/span><span data-contrast=\"none\">\u201d,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">a\u00f1adi\u00f3<\/span><span data-contrast=\"none\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El catedr\u00e1tico de la U. de Buenos Aires, Argentina, particip\u00f3 en el 3er Simposio Nacional Investigaciones Biol\u00f3gicas y Sociedad, organizado por la Red-<em>Cibio<\/em> <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":93794,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[61],"tags":[1646,1631,631,354,1643,1645,1644],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93795,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93791\/revisions\/93795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93794"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}