{"id":95782,"date":"2021-04-17T08:00:38","date_gmt":"2021-04-17T13:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/?p=95782"},"modified":"2021-04-16T18:17:08","modified_gmt":"2021-04-16T23:17:08","slug":"alumna-de-posgrado-se-titulo-con-mencion-honorifica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/banner\/alumna-de-posgrado-se-titulo-con-mencion-honorifica\/","title":{"rendered":"Alumna de posgrado se titul\u00f3 con menci\u00f3n honor\u00edfica"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">Paula Mart\u00ednez Bautista, de la Maestr\u00eda en Investigaci\u00f3n Educativa<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">present\u00f3\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">la\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">tesis\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">El uso de las narrativas ind\u00edgenas sobre el cuidado de nuestro entorno en dos esc<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">uelas primarias de la Huasteca v<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">eracruzana<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240,&quot;335559991&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><i><span data-contrast=\"auto\">El proyecto fue dirigido por Guadalupe Mendoza\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">y Juan Carlos Sandoval,\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">de<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">l Instituto de Investigaciones en Educaci\u00f3n<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240,&quot;335559991&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_95783\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-1-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95783\" class=\"size-full wp-image-95783\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-1-100k.jpg\" alt=\"Paula Mart\u00ednez realiz\u00f3 su investigaci\u00f3n en dos comunidades de la Huasteca veracruzana \" width=\"722\" height=\"451\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-1-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-1-100k-300x187.jpg 300w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-1-100k-200x125.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-95783\" class=\"wp-caption-text\">Paula Mart\u00ednez realiz\u00f3 su investigaci\u00f3n en dos comunidades de la Huasteca veracruzana<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">Paola Cort\u00e9s P\u00e9rez<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><i><span data-contrast=\"auto\">1<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">7<\/span><\/i><\/b><b><i><span data-contrast=\"auto\">\/04\/2021, Xalapa,\u00a0Ver.-<\/span><\/i><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Paula Mart\u00ednez Bautista<\/span><span data-contrast=\"auto\">, egresada de la Maestr\u00eda en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Investigaci\u00f3n Educativa que imparte el Instituto de Investigaci<\/span><span data-contrast=\"auto\">ones\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en Educaci\u00f3n (IIE) de la Universidad Veracruzana\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">(UV), expres\u00f3 que el inter\u00e9s principal por el\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que hace\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">investigaci\u00f3n es\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para responder a las necesidades de su comunidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Su proyecto de investigaci\u00f3n intitulado\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00abEl uso de las narrativas ind\u00edgenas sobre el cuidado de nuestro entorno en dos esc<\/span><span data-contrast=\"auto\">uelas primarias de la Huasteca v<\/span><span data-contrast=\"auto\">eracruzana\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, obtuvo menci\u00f3n honor\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">fica<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0por su car\u00e1cter innovador y su importante aportaci\u00f3n a la educaci\u00f3n de ni\u00f1os en contextos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">rurales<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0e ind\u00ed<\/span><span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n<\/span><span data-contrast=\"auto\">as, a<\/span><span data-contrast=\"auto\">s\u00ed como por generar nuevas formas y vetas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de investigaci\u00f3n.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El proyecto de investigaci\u00f3n fue dirigido por Guadalupe Mendoza\u00a0Zuany<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Juan Carlos Antonio Sandoval Rivera,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">investigadores adscritos al IIE<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y forma parte del proyecto CARE que tambi\u00e9n se desarrolla en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dicho<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">i<\/span><span data-contrast=\"auto\">nstituto para lograr aprendizajes situados que atiendan preocupaciones socio-ecol\u00f3gicas y pongan al centro conocimientos y pr\u00e1cticas locales.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0tesis fue presentada al jurado<\/span><span data-contrast=\"auto\">, que estuvo integrado por\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Rebeca Barriga Villanueva, de El Colegio de M\u00e9xico (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Colmex<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">);\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Karina Ol<\/span><span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">u\u00edn\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Puch<\/span><span data-contrast=\"auto\">, de la Secretar\u00eda\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Educaci\u00f3n de Yucat\u00e1n, y Helio Garc\u00eda<\/span><span data-contrast=\"auto\">-Campos, de la Universidad Veracruzana Intercultural (UVI).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Rebeca Barriga coment\u00f3: \u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">La<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0tesis rompe el parad<\/span><span data-contrast=\"auto\">igma<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0por un\u00a0lado\u00a0es muy acad\u00e9mica,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">y por el otro es el relato, la narraci\u00f3n de toda una experiencia e investigaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">T<\/span><span data-contrast=\"auto\">engo que felicitarte por el esfuerzo realizado por\u00a0una hablante\u00a0de n\u00e1huatl<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para dar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">cauce<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0a todas las exigencias que el mundo cient\u00edfico del espa\u00f1ol impone\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En tanto,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Karina Olgu\u00edn<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dijo<\/span><span data-contrast=\"auto\">:\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cE<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0una tesis desde adentro,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se siente la parte afectiva de la persona que la escribi\u00f3<\/span><span data-contrast=\"auto\">; no s\u00f3lo se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">expresa tu preocupaci\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">, y c<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">mo mam\u00e1 te preocupa el futuro de tu hija<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Helio Garc\u00eda expres\u00f3 que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la tesis\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tiene un toque personal de subjetividad,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la expresi\u00f3n de las emociones se deja<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0ver<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u201cesta apertura va enriquecer much\u00edsimo el trabajo de lo educativo\u201d.<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">L<\/span><\/b><b><span data-contrast=\"auto\">as narrativas ind\u00edgenas<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\"><br \/>\n<\/span><span data-contrast=\"auto\">Paula Mart\u00ednez<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0coment\u00f3 que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la baja calidad educativa para las comunidades ind\u00edgenas fue uno de los principales factores que la m<\/span><span data-contrast=\"auto\">otivaron a desarrollar el proyecto de investigaci\u00f3n en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">dos planteles educativos de la Huasteca veracruzana.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEstudi\u00e9 en una escuela primaria multigrado de mi comunidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0como no pertenec\u00eda al subsistema ind\u00edgena nos prohib\u00edan hablar en nuestra lengua materna porque se consideraba un obst\u00e1culo para\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">el<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0aprendizaje<\/span><span data-contrast=\"auto\">, por lo que los contenidos escolares estaban fuera de nuestra realidad y no ten\u00edan mucho sentido<\/span><span data-contrast=\"auto\">, quedaban muchas dudas y\/o vac\u00edos<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ahora\u00a0me doy cuenta que la educaci\u00f3n sigue igual<\/span><span data-contrast=\"auto\">, no s\u00f3lo en mi comunidad, tambi\u00e9n en muchas zonas rurales e ind\u00edgenas de nuestro pa\u00eds<\/span><span data-contrast=\"auto\">; no hay una educaci\u00f3n ling\u00fc\u00edstica pertinente al contexto, ni hay m\u00e9todos de ense\u00f1anza para atender a la poblaci\u00f3n ind\u00edgena<\/span><span data-contrast=\"auto\">, el curr\u00edculo educativo es igual\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para todos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, cu<\/span><span data-contrast=\"auto\">ando M\u00e9xico es un pa\u00eds diverso.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Debido a lo anterior,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">la tesis de\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Mart\u00ednez Bautista<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">parti\u00f3 de esta problem\u00e1tica<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0para desarrollarl<\/span><span data-contrast=\"auto\">a en\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Alaxtitla<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Ixcacuatitla<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en un<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0poblado\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">vecin<\/span><span data-contrast=\"auto\">o<\/span><span data-contrast=\"auto\">, ya que su inter\u00e9s es responder a las necesidades de las comunidad<\/span><span data-contrast=\"auto\">es<\/span><span data-contrast=\"auto\">, \u201cgenerar aprendizaje situado, significativo<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y pertinente\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Se\u00f1al\u00f3 que e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n las comunidades ind\u00edgenas hay mucho conocimiento sobre preocupaciones socio-ecol\u00f3gicas<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que las familias padecen<\/span><span data-contrast=\"auto\">, muchas de ellas se relacionan con el curr\u00edculo y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se pueden adaptar en los contenidos escolares, para que la ense\u00f1anza<\/span><span data-contrast=\"auto\">-a<\/span><span data-contrast=\"auto\">prendizaje tenga sentido\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para los ni\u00f1os<\/span><span data-contrast=\"auto\">, se ajuste a las necesidades de las comunidades y as\u00ed los estudiantes obtengan aprendizajes significativos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cPropongo una educaci\u00f3n de calidad bajo el criterio de pertinencia y relevancia para situar el aprendizaje<\/span><span data-contrast=\"auto\">; hice la conexi\u00f3n de conocimientos y pr\u00e1cticas de cuidado locales con contenidos\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">escolares.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Para\u00a0realizar la conexi\u00f3n<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0en primer\u00a0lugar\u00a0document\u00e9 historias de experiencias reales y cotidianas sobre c\u00f3mo se cuidan las personas para estar bien, c\u00f3mo cuidan a las dem\u00e1s personas y\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">c\u00f3mo cuidan el entorno. Estas historias fueron contadas por diferentes hombres y mujeres de ambas comunidades<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_95784\" style=\"width: 732px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-2-100k.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95784\" class=\"size-full wp-image-95784\" src=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-2-100k.jpg\" alt=\"El jurado elogi\u00f3 el proyecto de investigaci\u00f3n, el cual aborda el problema de educaci\u00f3n que enfrentan las comunidades ind\u00edgenas \" width=\"722\" height=\"469\" srcset=\"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-2-100k.jpg 722w, https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/files\/2021\/04\/140421-PAOLA-Paula-Martinez-2-100k-300x195.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 722px) 100vw, 722px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-95784\" class=\"wp-caption-text\">El jurado elogi\u00f3 el proyecto de investigaci\u00f3n, el cual aborda el problema de educaci\u00f3n que enfrentan las comunidades ind\u00edgenas<\/p><\/div>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Despu\u00e9s, construy\u00f3 narrativas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">en n<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1<\/span><span data-contrast=\"auto\">huatl y espa\u00f1ol<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">a partir de las historias originales<\/span><span data-contrast=\"auto\">, las cuales detonan<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0aprendizajes\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">situados que hacen conexi\u00f3n con contenidos tem\u00e1tico<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Adem\u00e1s,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">realiz\u00f3 un an\u00e1lisis de los planes y programas de estudio de educaci\u00f3n primaria,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">tomando en consideraci\u00f3n los aprendizajes esperados.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Indic\u00f3 que son un material de apoyo para los docentes<\/span><span data-contrast=\"auto\">, son una secuencia de temas y actividades contextualizadas, se caracterizan\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">por cuatro cuadrantes: el primero, articula conocimiento<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0locales y escolares<\/span><span data-contrast=\"auto\">; e<\/span><span data-contrast=\"auto\">n el<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0segundo,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los ni\u00f1os investigan con sus padres<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0y\/o<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0abuelos<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">sobre un tema<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En el tercer cuadrante<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0se discuten los hallazgos encontrados con la gu\u00eda del docente y deliberan acciones sustentables denominadas \u201cretos para el cambio\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">, para solucionar los problemas que identificaron<\/span><span data-contrast=\"auto\">. Finalmente, en el cuarto cuadrante\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se realizan retos para el cambio.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEsto ayuda a\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">establecer<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0un di<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00e1logo de conocimiento<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0locales con contenidos escolares que coadyuvan\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">al aprendizaje de los estudiantes porque son significativos.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Entre los resultados obtenidos<\/span><span data-contrast=\"auto\">, comparti\u00f3 que\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las narrativas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">en las progresiones<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0de aprendizaje han sido un elemento importante\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">para despertar el inter\u00e9s en los ni\u00f1os al\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">momento de abordar un determinado tema<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLas lecturas de las narrativas en n\u00e1huatl inmediatamente captaron el inter\u00e9s de los alumnos y pronto propici\u00f3\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">que se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">identificar<\/span><span data-contrast=\"auto\">an con las situaciones que se desarrollaban<\/span><span data-contrast=\"auto\">; los ni\u00f1os trasladaron las experiencias y problemas de los personajes a sus propias experiencias cotidianas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A juicio del docente, considera que la implementaci\u00f3n de dicho material<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0fue muy relevante, porque los ni\u00f1os enriquecieron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">los<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0aprendizajes que ya pose\u00edan de su contexto o de sus experiencias diarias con los conocimientos cient\u00edficos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cLos conceptos que se plantea<\/span><span data-contrast=\"auto\">n en los libros no generan significado en los estudiantes<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0porque\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">son ajenos a ellos, es cuando tienen mayor dificultad de aprender y apropiarse de los conocimientos.<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">En cambio, los conceptos usados en la investi<\/span><span data-contrast=\"auto\">g<\/span><span data-contrast=\"auto\">aci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">fueron m\u00e1s f\u00e1ciles de comprender porque los alumnos trabajaron\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">con situaciones reales que suceden en su comunidad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201d<\/span><span data-contrast=\"auto\">Las\u00a0narrativas son poderosas porque develan las\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">principales<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0preocupaciones y conocimientos de las personas sobre los problemas socio<\/span><span data-contrast=\"auto\">&#8211;<\/span><span data-contrast=\"auto\">ecol\u00f3gicos<\/span><span data-contrast=\"auto\">; en ellas hay voces que han estado silenciadas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Paula Mart\u00ednez consider\u00f3 que es importante y necesario desarrollar proyectos y generar materiales educativos para contextualizar la educaci\u00f3n, hacerla pertinente y relevante en las comunidades ind\u00edgenas<\/span><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cE<\/span><span data-contrast=\"auto\">s<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0necesario luchar para que nuestros conocimientos y lengua tengan espacio en las instituciones educativas y que se escuchen\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">las historias propias de la comunidad.\u201d<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">La educaci\u00f3n es un arma para la vida<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\"><br \/>\n<\/span><span data-contrast=\"auto\">La egresada de la Maestr\u00eda en Investigaci\u00f3n Educativa expres\u00f3 que la educaci\u00f3n\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">es un arma muy importante para la vida, al proporcionar herramientas necesarias para desarrollar capacidades y habilidades que permiten enfrentar\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">diversas\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">situaciones<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0complejas que existen en la sociedad.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201c<\/span><span data-contrast=\"auto\">Actualmente existen muchos retos y seguir estudiando no s\u00f3lo nos abre las puertas para acceder a mejores oportunidades laborales, desarrollo personal y profesional, sino que va m\u00e1s all\u00e1 porque hay un compromiso con la sociedad y con el medio ambiente. As\u00ed que es importante adquirir conocimientos, tener una conciencia cr\u00edtica<\/span><span data-contrast=\"auto\">.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559731&quot;:708,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Por ello, destac\u00f3 que la educaci\u00f3n es transformadora porque\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">se\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">aprende a pensar en uno mismo, en los dem\u00e1s y en el entorno<\/span><span data-contrast=\"auto\">;<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0esto ayudar\u00e1 a decidir, actuar y construir un futuro mejor<\/span><span data-contrast=\"auto\">,<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0para lo cual se necesita una educaci\u00f3n pertinente al contexto y que considere las diferentes realidades.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Paula Mart\u00ednez Bautista, de la Maestr\u00eda en Investigaci\u00f3n Educativa, realiz\u00f3 la tesis \u201cEl uso de las narrativas ind\u00edgenas sobre el cuidado de nuestro entorno en dos escuelas primarias de la Huasteca veracruzana\u201d <\/p>\n","protected":false},"author":1775,"featured_media":95785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[360,139,848,2389,575,2388],"class_list":["post-95782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banner","tag-egresada","tag-iie","tag-instituto-de-investigaciones-en-educacion","tag-investigacion-educativa","tag-maestria","tag-paula-martinez-bautista"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":95786,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95782\/revisions\/95786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uv.mx\/prensa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}